Η παρεξηγημένη έννοια της εσωστρέφειας σ’ ένα κόσμο υπέρμετρης φλυαρίας

Οι όροι «εξωστρέφεια» και «εσωστρέφεια» χρησιμοποιήθηκαν αρχικά από τον Ελβετό ψυχολόγο Κάρλ Γιούγκ γύρω στο 1920, κατά την ανάπτυξη της θεωρίας των «Ψυχολογικών Τύπων». Αν και πρόκειται για ξεχωριστά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, υπάρχει η τάση να θεωρείται ότι η εξωστρέφεια αποτελεί μια περισσότερη «επιθυμητή» κατάσταση σε σχέση με την εσωστρέφεια.

Δεν είναι λίγες οι φορές που ο εσωστρεφής αισθάνεται παρεξηγημένος σε ένα κόσμο που δεν σταματάει να μιλάει, αφού η εσωστρέφεια του αντιμετωπίζεται, σαν ένα ελάττωμα που «πρέπει να διορθώνεται». «Είναι πολύ απορροφημένος στον κόσμο του, πολύ εγωκεντρικός, πολύ σνομπ» δεν είναι παρά λίγες από τις φράσεις που θα ακούσει ο εσωστρεφής για αυτόν, στην πορεία της ζωής του.

Ας ξεκαθαριστεί καταρχάς ότι η εσωστρέφεια ή η εξωστρέφεια δεν είναι θέμα επιλογής, αλλά πρόκειται για δύο διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητας τις οποίες ο άνθρωπος φέρει μαζί του, σε μεγάλο βαθμό, χωρίς να υποβιβάζεται και η επίδραση του περιβάλλοντος στην περαιτέρω εξέλιξη τους. Έτσι, σαν καθαρά διαφορετικές πτυχές, δεν μπορεί κάποια από τις δύο να θεωρηθεί ανώτερη ή κατώτερη της άλλης.

Επίσης, υπάρχει κλίμακα ως προς την ένταση της εσωστρέφειας ή της εξωστρέφειας όποτε κάποιος μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο εσωστρεφής ή να είναι κάπου στο μέσο μεταξύ των δύο. Όσον αφορά πτυχές της προσωπικότητας που βρίσκονται σε ακραίες στατιστικά βαθμίδες, το εν λόγω άτομο καλείται να αντιμετωπίσει περισσότερες προκλήσεις και δυσκολίες, κυρίως διαπροσωπικές.
Ποιός είναι λοιπόν και ποιος «δεν είναι» ο εσωστρεφής άνθρωπος?

Ο εσωστρεφής άνθρωπος δεν είναι ούτε περίεργος, ούτε ιδιόρρυθμος αλλά ούτε αλαζόνας και αντικοινωνικός. Ίσως να φαντάζει στα μάτια των πολλών σας ατομιστής, αποτραβηγμένος, κλειστός και απρόσιτος, όμως τα φαινόμενα συχνά απατούν.
Ο εσωστρεφής επεξεργάζεται με διαφορετικό τρόπο τον κόσμο γύρω του από έναν εξωστρεφή, έχοντας περισσότερο στραμμένο τον εαυτό του στον εσωτερικό του κόσμο. Σκέφτεται σιωπηλά, αναλύει, και επεξεργάζεται το περιβάλλον του. Αντίθετα ο εξωστρεφής, είναι προσανατολισμένος προς τα έξω. Συχνά σκέφτεται «μιλώντας» και η προσοχή του είναι ως επί τω πλείστο στραμμένη προς το εξωτερικό του περιβάλλον.

Ο εσωστρεφής όταν είναι με κόσμο χρειάζεται μετέπειτα χρόνο με τον εαυτό του ώστε να φορτίσει τις μπαταρίες του. Η πολυκοσμία, η φασαρία και η πολλή ένταση τον κουράζουν χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι αντικοινωνικός ή δεν απολαμβάνει τις ώρες που βρίσκεται ανάμεσα σε κόσμο. Απλά τα «βρίσκει» με τον εαυτό του και αρέσκεται και σε μοναχικές δραστηριότητες. Είναι ανεξάρτητος και αυτάρκης αλλά έχει παράλληλα ανάγκη και την κοινωνικοποίηση.
Ο εξωστρεφής από την άλλη, «τρέφεται» μέσα από τη συχνή συναλλαγή με τον έξω κόσμο. Δεν μπορεί να μείνει μόνος για πολύ, αφού αισθάνεται έξω από τα νερά του.

Ο εσωστρεφής αρέσκεται στο να ανήκει σε μικρές ομάδες γι’ αυτό και το κοινωνικό του δίκτυο είναι συνήθως μικρότερο από θέμα αριθμού αλλά στενότερο όσον αφορά την ποιότητα των σχέσεων που δημιουργεί. Οι συζητήσεις του κινούνται γύρω από θέματα φιλοσοφικού περιεχόμενου, γύρω από ιδέες και συναισθήματα, για ενδιαφέροντα με τα οποία παθιάζεται και έννοιες αφηρημένες. Έχει εσωτερικές αναζητήσεις και εμβαθύνει σε αυτές. Όσον αφορά θέματα απλά και καθημερινά, ίσως να φαίνεται και να είναι κάπως αδέξιος. Είναι συνήθως περισσότερο ευαίσθητος και αισθάνεται τα πάντα πιο έντονα, κάτι που συντελεί στην ανάγκη του για χρόνο με τον εαυτό του.

Ο εξωστρεφής αρέσκεται στο να είναι με πολύ κόσμο, είναι η «ψυχή» της παρέας», του αρέσει η σημασία και συνήθως επιζητά να είναι το επίκεντρο. Είναι πολύ καλός στην ψυχαγωγία γνωστών και φίλων και φαντάζει ανοικτός, καλόκαρδος, πρόσχαρος και θερμός, ιδιότητες που ελκύουν. Συνήθως προτιμά να έχει ένα μεγάλο κοινωνικό δίκτυο και να συζητά θέματα περισσότερο επιφανειακά.

Όπως στον εξωστρεφή, ο εσωστρεφής ίσως φαντάζει κάπως «περίεργος», έτσι και ο εσωστρεφής δυσκολεύεται να καταλάβει πώς κάποιος μπορεί να είναι πάντα τόσο χαμογελαστός, ανοικτός και πρόσχαρος με όποιον βρεθεί στον δρόμο του.
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα εξωστρεφών στην πολιτική όπως ο Clinton και ο Bush καθώς και πολλά παραδείγματα εσωστρεφών επιστημόνων όπως ο Einstein, o Newton και ο προγραμματιστής και εφευρέτης Bill Gates.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι τόσο οι εξωστρεφείς όσο και οι εσωστρεφείς έχουν πολλά και διαφορετικά δώρα να προσφέρουν στην ανθρωπότητα και μπορούν να συμπληρώνουν αρμονικά ο ένας τον άλλο, αφού όπως γνωρίζουμε «το όλον είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών».

Ίσως να αναρωτιέστε τι θα ήταν καλό να αποφύγετε την επόμενη φορά που θα συναντήσετε έναν εσωστρεφή; Λοιπόν έτσι για αρχή, μην τον ταμπελώσετε ως σνομπ και απόμακρο και δώστε του χρόνο γιατί μέσα του ίσως να κρύβει ένα πολύτιμο φίλο, φίλο για μια ζωή.